พรหมตีนสูง

พรหมตีนสูง

พรหมตีนสูง ชื่อวิทยาศาสตร์ Aglaonema simplex (Blume) Blume (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Aglaonema tenuipes Engl.) จัดอยู่ในวงศ์บอน (ARACEAE)

สมุนไพรพรหมตีนสูง มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า โหรา (ตราด, ชุมพร), ว่านงดหิน (ตรัง), ว่านขัดหมาก (ภาคกลาง), พรมตีนสูง (ภาคใต้), ว่านขันหมากเศรษฐี เป็นต้น

ลักษณะของพรหมตีนสูง

ต้นพรหมตีนสูง จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุก ลำต้นมีความกว้างประมาณ 1.5 เซนติเมตร และสูงได้ประมาณ 35-40 เซนติเมตร พรรณไม้ชนิดนี้ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด มักขึ้นตามพื้นที่ชุ่มชื้น ใบพรหมตีนสูง ใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะของใบเป็นรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบแหลมกลม ใบมีขนาดกว้างประมาณ 5-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 15 เซนติเมตร ก้านใบมีลักษณะกลมและยาวประมาณ 5-10 เซนติเมตร ส่วนของโคนใบแผ่แบนและโอบหุ้มลำต้น

ดอกพรหมตีนสูง ออกดอกเป็นช่อตรงยอดหรือตรงด้านข้าง และมีกาบหุ้มช่อดอกลักษณะเป็นรูปขอบขนาน ปลายแหลม ยาวประมาณ 3.5-4.5 เซนติเมตร มีจุดเล็ก ๆ สีขาว ลักษณะช่อดอกเป็นแท่งกลมยาว แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ดอกเพศผู้ ดอกเพศผู้ที่ไม่สมบูรณ์ และดอกเพศเมียซึ่งจะมีน้อยกว่าดอกเพศผู้ ผลพรหมตีนสูง ลักษณะของผลเป็นรูปขอบขนาน ปลายแหลม มีขนาดกว้างประมาณ 0.7-1 เซนติเมตร และยาวประมาณ 1.2-1.8 เซนติเมตร

ประโยชน์และสรรพคุณ

ปัจจุบันมีคนตื่นตัว สนใจในเรื่องของสรรพคุณจากลูกว่านขันหมากป่ากันมากมาย เชื่อว่าชะลอความแก่ชรา ยับยั้งความเสื่อมของเซลล์ แก้ภูมิแพ้ หอบหืด เส้นเอ็นตึง ฯลฯ ป้องกันโรคสารพัด รวมไปถึงโรคเสื่อมสมรรถภาพทางเพศด้วย อันนี้สำคัญเลย หันมามองกันใหญ่เชียว เชื่อกันว่าในลูกว่านชนิดนี้ยังมีเอนไซม์หลายตัวที่สำคัญๆและจำเป็นกับร่างกายมนุษย์ด้วย คอยซ่อมแซมอวัยวะหรือเซลล์ที่สึกหรอ ช่วยการสร้างเม็ดโลหิต บำรุงน้ำดี รักษาไต ช่วยเรื่องสายตา ลดอาการเบาหวาน สกัดไขมันส่วนเกิน ฯลฯ เยอะแยะไปหมด

ผลใช้รับประทานเพราะเชื่อว่ามีสรรพคุณด้านอายุวัฒนะและต้านความชรา (ผล) ตำรายาไทยระบุว่ารับประทานผลสุกก่อนนอนเป็นประจำเพียงวันละ 4 ผล จะทำให้อายุยืน เพราะเป็นยาอายุวัฒนะชั้นยอด ที่ช่วยชะลอความแก่ คงความเป็นหนุ่มสาว ทำให้หน้าตา ผิวพรรณขาวผุดผ่อง เนื้อหนังเต่งตึง ผมไม่หงอก (ผล)ใช้เป็นยาบำรุงร่างกาย ทำให้ร่างกายมีกำลังวังชาแข็งแรง ว่องไว ไม่เหนื่อยง่าย แก้อาการอ่อนเพลีย โรคเรื้อรังที่เป็นอยู่จะมีอาการดีขึ้น (ผล,ทั้งต้น) ต้นใช้ต้มกินเป็นยาระบาย (ต้น)ทั้งต้นใช้ต้มกับน้ำดื่มเป็นยาบำรุงกำหนัดในเพศชาย ช่วยเพิ่มพละกำลังทางเพศ (ทั้งต้น)

ถิ่นกำเนิด การกระจายพันธุ์ และถิ่นที่อยู่อาศัย

พรหมตีนสูงมีการกระจายพันธุ์กว้าง พบตั้งแต่อินเดีย (หมู่เกาะนิโคบาร์) ไปยังด้านตะวันตกของมะลุกุ และจากด้านตะวันตกเฉียงใต้ของจีนไปยังชวา สำหรับในประเทศไทยพรหมตีนสูงมีถิ่นอาศัยพบตามป่าดงดิบ ทั่วประเทศ นิเวศวิทยา มักพบขึ้นตามพื้นที่ชุ่มชื้น ตามลำธารหรือน้ำตก และยังพบตามป่าดิบ ป่าทดแทน ป่าพรุ ป่าชายหาด พบบ่อยตามซอกหินปูนในป่าดงดิบแล้ง ในพื้นที่เขาหินปูนหรือหิน แกรนิต ที่ความสูงจากระดับทะเลไม่เกิน 700 ม.

รายการค้นพบในประเทศไทย ภาคเหนือ: เชียงใหม่ น่าน ลำปาง; ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: เลย สกลนคร; ภาค ตะวันออก: นครราชสีมา ศรีสะเกษ; ภาคตะวันตกเฉียงใต้: กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์; ภาคกลาง: สุพรรณบุรี สระบุรี นครนายก; ภาคตะวันออกเฉียงใต้: สระแก้ว ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด; ภาคใต้: ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี พังงา กระบี่ นครศรีธรรมราช ตรัง สงขลา ปัตตานี นราธิวาส

วิธีใช้

ให้ใช้ลำต้น ราก ใบ และเมล็ด ไปสตุหรือทำให้ฤทธิ์ยาอ่อนลงก่อน แล้วจึงนำไปผึ่งให้แห้งประมาณ 4-5 วัน หรือนำไปย่างกับไฟให้น้ำยางออกมาเสียก่อน แล้วจึงนำไปต้มกิน ส่วนผลสดห้ามเคี้ยวรับประทาน แต่ให้รับประทานโดยการกลืน หรือจะใช้ผลดิบนำมาตากแห้งแล้วบดเป็นผงอัดเป็นเม็ดแคปซูลรับประทานก็ได้